Yağışlı günlerde çatıdan akan suyun doğrudan toprağa karışıp gitmesi, yaz aylarında daha belirgin hissedilen bir kayıp haline gelir. Doğru planlanan bir yağmur suyu tankı, bahçe sulamasından dış mekân temizliğine kadar pek çok işte el rahatlatır. Sistem kurulurken en çok zorlayan soru ise hangi tonun yeterli, hangi tonun fazla kalacağıdır. Yağmur hasadı sistemi çatı oluklarına bağlanır, depolanan su evsel kullanım, sulama ve araç yıkama gibi alanlarda değerlendirilir. Arıtma sistemi eklendiğinde pişirme ve içme tarafında da kullanılabilir hale gelebilir.
Kapasite hesabı yapılırken üç temel veri öne alınır. Çatıdan ne kadar su toplanabileceği, yaşanılan bölgede yağışın hangi aylarda yoğunlaştığı ve depolanan suyun hangi işlerde kullanılacağı netleştirilmelidir. Kişinin günlük ortalama 150 litre, dört kişilik bir ailenin ise yaklaşık 600 litre su tüketir. Yıllık toplam ihtiyaç 220 bin litreye yaklaşsa da yağmur suyu hasadı için asıl hesap sıcak ve kurak geçen 4 ila 6 aylık döneme göre yapılmalıdır. Yağmur suyu tankı seçerken sulama ağırlıklı kullanım düşünülüyorsa ton yükseltilir, temizlik ve destek amaçlı kullanım öndeyse daha küçük hacimler çoğu zaman yeterli kalır.
1 tonluk hacim, küçük bahçelerde, kısa süreli sulama düzenlerinde ve yağmur suyunu destek amaçlı toplamak isteyen evlerde pratik bir başlangıç noktası sayılır. 3 tonluk seviye, orta ölçekte bahçesi olan, yaz aylarında sulamayı daha düzenli yapan ve depolanan suyu birkaç farklı işte kullanan haneler için daha rahat bir alan açar. 5 tonluk su deposu ise daha geniş çatı yüzeyi bulunan yapılarda, müstakil evlerde ve yağışlı dönemde biriken suyu daha uzun süre saklamak isteyen kullanıcılar için daha mantıklı görünür. Yağmur suyu depolama çözümleri 5 bin litreden 100 tona kadar uzanır. Polietilen seriler 5 bin litreden 25 bin litreye, polyester seçenekler ise 100 tona kadar çıkabiliyor. Veriler ışığında 1, 3 ve 5 tonluk karşılaştırma, bireysel kullanım için anlaşılır bir karar eşiği kurar.
Bahçede ana amaç çim, çiçek, sebze alanı ve sert zemin sulamasıysa küçük ya da orta tonlar çoğu ev için dengeli bir tercih olur. Geniş bahçelerde, yazlık yapılarda ya da yağmur suyu biriktirme alışkanlığı düzenli hale geldiyse hacmi biraz büyütmek daha rahat hissettirir. Yağmur hasadı için yer altı depolama tanklarının daha uygun görüldüğü, suyun daha kolay toplandığı ve depolanan içeriğin daha serin kalmaktadır. Zemin üstü kurulum düşünülüyorsa koyu renk seçimiyle dış etkilerin azaltılması tavsiye ediliyor. Yağmur suyu tankı, bahçede dolaşımı zorlaştırmayacak bir noktaya konumlandığında günlük kullanım daha akıcı hale gelir. Su deposu ile açık alan arasındaki denge, görsel düzen kadar kullanım keyfini de belirlemektedir.
Doğru model seçimi, depolanan suyun kalitesini ve sistemin çalışma rahatlığını doğrudan etkiler. Uygun hacimde olmayan bir tank ilk yağmurda hızla dolup taşabilir ya da ihtiyaç anında kısa sürede boşalabilir. Yerleşimi yanlış yapılan bir yağmur suyu tankı bakım günlerinde erişim zorluğu yaratır, taşma hattı iyi planlanmadığında çevrede istenmeyen birikmeler oluşabilir. Yer altı çözümlerinin serinlik ve toplama kolaylığı verdiği, zemin üstü kullanımda koyu renklerin suyu dış etkilerden korumaya destek olur. Su deposu seçimi yapılırken ton bilgisine kilitlenmek yerine renk, yerleşim, toplama hattı ve kullanım amacı birlikte değerlendirilmelidir.
Alan hesabı yapılırken ilk adım çatı yüzeyini ve depo yerleşecek noktayı ölçmektir. İkinci adım, suyun haftada kaç kez kullanılacağını düşünmektir. Sadece bahçe sulama planı olan bir evle, temizlik, araç yıkama ve rezerv kullanımını birlikte düşünen bir ev aynı hacme ihtiyaç duymaz. Yağmur suyu toplama sisteminin ev, okul, otel, sosyal tesis ve benzeri yapılarda kurulabildiğini göstermektedir. Arıtma sistemi eklendiğinde kullanım alanı genişliyor, filtre bulunmadığında ise su daha çok temizlik ve sulama tarafında değerlendiriliyor. Hesap yapılırken aile büyüklüğü, kurak dönemin uzunluğu ve çatıdan gelecek su miktarı tek tabloda toplanmalıdır. Büyük hacim her zaman en doğru tercih değildir. İhtiyaca yakın kapasite seçildiğinde sistem daha ekonomik, bakım süreci daha rahat ve kullanım planı daha anlaşılır olur. Yağmur suyu toplama düzeni kurarken ton seçimi göz korkutucu görünebilir. Oysa ihtiyaç adım adım yazıldığında tablo netleşir. Küçük bahçelerde destek amaçlı depolama için alt tonlar yeterli olabilir. Orta ve geniş alanlarda, sulama süresi uzadıkça hacim artırmak daha güvenli bir yol açar. Çatı yüzeyi, yağış sıklığı, kullanım ayları ve yerleşim alanı bir arada düşünüldüğünde karar vermek kolaylaşır. Baştan doğru ölçü alan kullanıcı, sonrasında daha rahat bir düzen kurar.
Yağmur suyu tankı yerleştirilecek alan seçilirken ilk olarak çatı inişine yakınlık değerlendirilmelidir. Toplama hattı uzadıkça su kaybı ve bakım ihtiyacı artabilir. Zeminin taşıma gücü, eğimi ve tahliye yönü de dikkat isteyen konular arasındadır. Tank çevresinde temizlik, kapak kontrolü ve filtre değişimi için rahat bir erişim alanı bırakmak günlük kullanımı kolaylaştırır. Güneş alan noktalarda açıkta kalan sistemlerde koruyucu önlem düşünmek yerinde olur. Yer altına alınan kurulumlarda ise kapak seviyesinin yağmur birikintisi oluşturmayacak biçimde planlanması gerekir.