1 ton zeytin için salamura tankı kapasitesi hesaplanırken zeytinin ağırlığı tek başına yeterli veri oluşturmaz. Tankın içerisinde zeytinlerin kapladığı hacme ek olarak taneler arasındaki boşlukları dolduracak salamura ve proses için gerekli serbest hacim bulunmalıdır. Zeytin çeşidi, tane büyüklüğü, olgunluk seviyesi ve uygulanan salamura yöntemi toplam hacmi değiştirebilir.
Bu nedenle en doğru kapasite hesabı, işletmede kullanılacak zeytin çeşidinden alınan temsili bir numunenin hacminin ölçülmesiyle yapılır. Belirli miktardaki zeytin ölçülü bir kaba alınır, proses için kullanılacak salamura eklenir ve oluşan toplam hacim kaydedilir. Elde edilen değer 1.000 kg zeytine ölçeklendirilerek gerekli çalışma hacmi hesaplanabilir.
Tank seçimi yapılırken bir su deposu ile salamura amacıyla kullanılacak tankın malzeme ve kullanım uygunluğu da ayrıca değerlendirilmelidir.
Salamura miktarı kullanılan üretim yöntemine ve zeytinin tank içerisindeki yerleşimine bağlıdır. Codex sofralık zeytin standardında salamura, gıdaya uygun tuzların içilebilir nitelikte suda çözülmesiyle hazırlanan bir ortam olarak tanımlanır. Ürün tipine ve uygulanan koruma yöntemine göre tuz konsantrasyonu ve pH için farklı kriterler bulunur. Bu nedenle salamura reçetesi üretim prosesine göre belirlenmelidir.
Tank kapasitesi açısından önemli nokta, zeytinlerin uygun biçimde salamura içerisinde tutulmasını sağlayacak sıvı hacminin bulunmasıdır. Bu hacmi tahmin etmek yerine işletmenin gerçek ürünüyle küçük ölçekli bir deneme yapılması daha güvenilir sonuç verir.
Pratik kapasite hesabı için temsili bir parti kullanılabilir. Örneğin işletmenin işleyeceği zeytin çeşidinden 10 kg numune alınır.
Bu zeytinler hacmi bilinen bir kaba yerleştirilir. Ardından işletmenin gerçek prosesinde kullanacağı yöntemle salamura eklenir. Zeytin ve salamura birlikte bulunduğunda oluşan toplam hacim ölçülür.
Örneğin 10 kg zeytin ve gerekli salamura birlikte 16 litre çalışma hacmi oluşturuyorsa teorik ölçekleme şu şekilde yapılır:
16 litre ÷ 10 kg = 1,6 litre/kg
Ardından:
1,6 × 1.000 kg = 1.600 litre
Bu örnekte 1 ton zeytin için ürün ve salamuranın oluşturduğu teorik çalışma hacmi yaklaşık 1.600 litredir. Bu rakam yalnızca örnek hesaplama yöntemini göstermek için kullanılmıştır. Başka zeytin çeşidinde veya farklı salamura prosesinde sonuç değişebilir.
Tankın şekli litre kapasitesini değiştirmese de kullanım ve yerleşim üzerinde etkili olabilir.
Geniş ağızlı tanklar zeytin dolumu, ürün kontrolü ve temizlik açısından bazı üretim süreçlerinde avantaj sağlayabilir. Salamura tanklarımızda 500, 1.000, 1.500 ve 2.000 litre gibi farklı kapasite seçenekleri bulunuyor. Örneğin 1.000 litre model 115 cm çap ve 100 cm yüksekliğe, 2.000 litre model ise 115 cm çap ve 200 cm yüksekliğe sahip.
Bu nedenle salamura deposu seçilirken kapasite kadar kurulum alanı, kapak açıklığı, ürün yükleme yöntemi ve temizlik erişimi de değerlendirilmelidir.
Zeytin salamurasında tank malzemesinin depolanacak gıda ve tuzlu ortamla kullanım için uygun olması gerekir.
Tank seçerken üreticinin;
kontrol edilmelidir.
En güvenilir yöntem, işletmenin gerçek zeytini ve gerçek salamura prosesiyle hacim testi yapmaktır.
Hesaplama şu sırayla yapılabilir:
Temsili zeytin miktarı → salamura eklenmiş toplam hacim → litre/kg değeri → 1.000 kg'a ölçekleme → gerekli çalışma boşluğu → uygun tank kapasitesi
Örneğin numune testi sonucunda 1 kilogram zeytin için toplam 1,6 litre çalışma hacmi oluşuyorsa 1 tonluk parti yaklaşık 1.600 litre ürün-salamura hacmine ulaşır. Ardından işletmenin proses için gerekli serbest alanı dikkate alınarak bir üst uygun tank kapasitesi değerlendirilir.
Bu yöntem zeytin çeşidi ve proses farklılıklarını doğrudan hesaba kattığı için sabit litre tablolarından daha güvenilir bir kapasite planlaması sağlar.
Sonuç olarak 1 ton zeytin için tank seçerken kilogram değerini litreye doğrudan çevirmek yerine zeytinin gerçek hacmi + gerekli salamura hacmi + proses için gereken serbest hacim birlikte hesaplanmalıdır. Böylece yetersiz tank seçimi, taşma ve gereksiz kapasite kullanımı gibi sorunların önüne geçilebilir.