10 tonluk su deposu için gereken kurulum alanı, seçilen deponun yatay veya dikey formuna ve ürünün gerçek dış ölçülerine göre belirlenir. 10 ton kapasite yaklaşık 10.000 litre su depolama hacmini ifade eder; ancak aynı kapasiteye sahip iki farklı depo aynı taban alanına sahip olmayabilir.
Bu nedenle kurulum alanı hesaplanırken yalnızca deponun zeminde kapladığı alan dikkate alınmamalıdır. Depoya bakım yapılabilmesi, giriş-çıkış bağlantılarına ulaşılması, kapağın kullanılabilmesi ve tesisatın güvenli biçimde bağlanabilmesi için çevresinde yeterli çalışma alanı bırakılmalıdır.
Bir su deposu seçilmeden önce ürünün genişlik, uzunluk veya çap ve yükseklik ölçüleri ile kurulacağı alanın net ölçüleri karşılaştırılmalıdır.
Bu soruya yalnızca kapasite üzerinden tek bir metrekare değeri vermek doğru sonuç oluşturmaz. Kurulum alanının ilk aşaması deponun taban oturumunun hesaplanmasıdır. Yatay dikdörtgensel bir yerleşimde yaklaşık taban alanı şu şekilde hesaplanabilir:
Depo uzunluğu × depo genişliği = yaklaşık taban oturum alanı
Silindirik dikey depolarda ise tank çapı temel ölçü olarak kullanılır.
Örneğin dış ölçüleri 3 metre uzunluk ve 2 metre genişlik olan varsayımsal bir tank yaklaşık 6 m² taban alanı kaplar. Ancak 6 m² büyüklüğünde bir odanın bu tank için otomatik olarak yeterli olduğu sonucuna varılamaz. Vanalar, borular, bakım erişimi ve montaj hareketi için ilave alan gerekir.
Bu nedenle gerçek proje alanı her zaman ürünün teknik ölçülerine göre hesaplanmalıdır.
Servis boşluğu ürün modeline, bağlantı düzenine ve üreticinin montaj koşullarına göre belirlenmelidir. Her tank için geçerli tek bir santimetre değeri kullanmak sağlıklı bir yaklaşım oluşturmaz.
Amaç vanalara, manşonlara, kapağa ve kontrol edilmesi gereken yüzeylere gerektiğinde erişebilmektir.
Depo duvara çok yakın konumlandırılırsa ileride bağlantı değişimi, temizlik veya bakım çalışmaları zorlaşabilir. Özellikle bağlantıların duvara bakan tarafta bulunması servis işlemlerini daha da güçleştirir.
Kurulum planı hazırlanırken tankın çevresindeki alanın bakım sırasında bir personelin güvenli biçimde çalışmasına uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
10.000 litre suyun kütlesi yaklaşık 10.000 kilogramdır. Buna depo gövdesinin, bağlantı ekipmanlarının ve varsa taşıyıcı konstrüksiyonun ağırlığı da eklenir. Bu nedenle 10 tonluk bir tank, özellikle bina içerisinde kurulacaksa önemli bir sabit yük oluşturur.
Zemin değerlendirmesinde toplam ağırlığın yanında bu ağırlığın hangi taban alanına yayıldığı da önemlidir. Aynı toplam ağırlık daha küçük bir yüzeye aktarıldığında metrekare başına düşen yük yükselir. Bodrum, teras, ara kat veya taşıyıcı döşeme üzerine yapılacak kurulumlarda yapısal taşıma kapasitesi proje mühendisi tarafından değerlendirilmelidir. Depo zemini ayrıca düz, sert, stabil ve tank tabanını uygun biçimde destekleyen bir yüzeye sahip olmalıdır.
Büyük hacimli depolama ihtiyaçlarında polyester depo seçenekleri kullanılabilir. Polyester tanklar yatay, dikey ve farklı geometrilerde üretilebildiği için kurulum alanına göre model seçme imkanı bulunur.
Burada malzeme kadar tankın kullanım amacı da önemlidir. İçme suyu, kullanım suyu veya farklı bir sıvının depolanması halinde tankın üretim özelliklerinin depolanacak sıvıya uygun olması gerekir.
Kurulum noktası dar girişli bir bodrum veya teknik hacimse taşıma imkânı da önceden değerlendirilmelidir. Büyük tankın tek parça olarak alana ulaştırılamadığı projelerde yerinde montaj yapılabilen çözümler değerlendirilebilir.
Dikey tanklarda yalnızca ürünün toplam yüksekliğinin tavandan düşük olması yeterli bir planlama sağlamaz. Üst kapağın açılabilmesi, tank içine gerektiğinde erişim sağlanması ve montaj işlemlerinin yapılabilmesi için ürünün üzerinde de kullanılabilir alan bulunmalıdır.
Borular veya havalandırma hatları tankın üzerinden geçiyorsa bunların da montaj öncesinde hesaba katılması gerekir.
Yatay tanklarda toplam yükseklik daha düşük olabilir ancak tankın uzunluğu nedeniyle koridor ve kapı dönüşleri kritik hale gelebilir.
Bu nedenle kapalı alan ölçümü yapılırken oda genişliği, uzunluğu ve yüksekliği birlikte alınmalıdır.
Su deposunun çevresinde yalnızca tank gövdesi bulunmaz. Sisteme bağlı olarak giriş, çıkış, taşma, tahliye, şamandıra, pompa veya hidrofor bağlantıları da yer alabilir. Boruların vanalara erişimi engellemeyecek biçimde planlanması gerekir.
Özellikle tahliye vanasına ulaşılabilmesi, deponun temizlik sırasında kontrollü biçimde boşaltılmasını kolaylaştırır. Taşma hattı da suyun yapı içerisine veya temel çevresine kontrolsüz biçimde yayılmasını önleyecek uygun bir noktaya yönlendirilmelidir. Bu nedenle tank alanı planlanırken tesisat için ayrılacak bölüm de hesaba katılmalıdır.
En sağlıklı hesaplama, tank modeli seçildikten sonra yapılır. Öncelikle ürünün net dış ölçüleri alınır. Ardından üreticinin önerdiği montaj ve servis mesafeleri bu ölçülere eklenir. Kapak erişimi, boru bağlantıları ve bakım güzergâhı kontrol edilir. Son aşamada zeminin yaklaşık 10 ton su ile tank ağırlığını güvenli biçimde taşıyabileceği doğrulanır.
Bu nedenle “10 tonluk su deposu için kaç metrekare gerekir?” sorusunun cevabı kapasiteden çok seçilen modelin geometrisine bağlıdır.
Projelendirme sırasında depo ölçüsü + servis alanı + tesisat alanı + zemin taşıma kapasitesi + taşıma güzergâhı birlikte değerlendirildiğinde hem kurulum hem de sonraki bakım işlemleri için daha güvenli ve işlevsel bir alan oluşturulabilir.