Gıda üretiminde paslanmaz depo veya polietilen depo seçimi, depolanacak ürünün özelliklerine ve proses koşullarına göre yapılmalıdır. Ürünün sıcaklığı, pH değeri, tuz oranı, depolama süresi, temizlik yöntemi ve tankın gıda ile temasa uygunluğu seçimi doğrudan etkiler.
Polietilen tanklar su, bazı sıvı gıdalar ve uygun proses koşullarında farklı gıda ürünlerinin depolanmasında kullanılabilir. Paslanmaz çelik tanklar ise yüksek sıcaklıkların, yoğun temizlik işlemlerinin veya daha zorlayıcı proses koşullarının bulunduğu gıda üretim tesislerinde yaygın şekilde tercih edilir.
Her iki seçenekte de temel kriter, tankın üretiminde kullanılan malzemenin gıda ile temas edeceği kullanım koşullarına uygun olduğunun doğrulanmasıdır. Bir su deposu gıda üretiminde kullanılacaksa yalnızca litre kapasitesi ve fiziksel ölçüler üzerinden seçim yapılmamalıdır.
İlk olarak depolanacak ürün tanımlanmalıdır.
Su, süt, sıvı yağ, meyve suyu, salamura, şurup veya farklı gıda hammaddeleri aynı kimyasal ve fiziksel özelliklere sahip değildir.
Depo seçiminden önce şu bilgiler belirlenmelidir:
Bu veriler tank malzemesinin ürünle ve işletme koşullarıyla uyumluluğunun değerlendirilmesini sağlar.
Gıda ile temas amacıyla üretilmiş ve ilgili kullanım koşullarına uygunluğu doğrulanmış polietilen tanklar gıda sektöründe kullanılabilir.
Avrupa Birliği’nde gıda ile temas eden plastik malzemeler için 10/2011 sayılı düzenleme, kullanılan maddeler ve gıdaya geçiş açısından belirli migrasyon şartları getirir. Plastik bir tankın gıdaya uygunluğu bu nedenle yalnızca “polietilenden üretilmiş olması” üzerinden değerlendirilmez.
Tankın üretim hammaddesi, kullanım sıcaklığı ve depolanabilecek ürünler üretici teknik belgeleri üzerinden kontrol edilmelidir.
Polietilen tankların önemli kullanım özellikleri arasında;
bulunur.
Özellikle ortam sıcaklığına yakın koşullarda çalışan depolama uygulamalarında pratik bir çözüm sunabilir.
Paslanmaz çelik, gıda ve içecek endüstrisinde tank, boru ve proses ekipmanlarında yaygın kullanılan bir malzemedir.
304 ve 316 kalite östenitik paslanmaz çelikler gıda sektöründe sık kullanılan türler arasındadır. Ancak hangi paslanmaz çelik kalitesinin uygun olduğu proses ortamına göre belirlenmelidir.
Bir paslanmaz depo seçilirken;
birlikte değerlendirilmelidir.
Paslanmaz çeliğin düzgün yüzeyli şekilde uygulanması temizlenebilirlik açısından önemli avantaj sağlar.
Salamura, turşu, sos ve bazı meyve ürünlerinde tuz veya asit seviyesi yükselir. Bu tür uygulamalarda hem polietilen hem de paslanmaz seçenek için kimyasal uyumluluk kontrolü yapılmalıdır.
Polietilen birçok kimyasala karşı yüksek direnç gösterebilir ancak tankın gıdayla temas uygunluğu ve sıcaklık sınırı ayrıca doğrulanmalıdır. Paslanmaz çelikte ise kullanılan alaşım kalitesi önem kazanır. Tuz ve klorür miktarı arttıkça çukurcuk ve aralık korozyonu riski yükselir. Bu nedenle ürünün kimyasal özellikleri bilinmeden yalnızca tank malzemesinin adına göre seçim yapılmamalıdır.
Tank satın alınırken “gıdaya uygun” ifadesinin yanında teknik belgeler kontrol edilmelidir. Plastik tanklarda kullanılan hammaddenin gıda temasına uygunluğu ve ilgili migrasyon şartlarının karşılanması önemlidir. Paslanmaz tanklarda ise çeliğin kalitesi kadar tankın imalatı, kaynakları, iç yüzey özellikleri ve prosesle uyumu değerlendirilmelidir.
Gıda ile temas sertifikasyonu ve teknik koşulları uygun olduğu sürece polietilen tanklar özellikle;
için değerlendirilebilir.
Ürünün yoğunluğu da dikkate alınmalıdır. Sudan daha yüksek yoğunluğa sahip ürünlerde tankın mekanik tasarımının bu yüke uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.
Paslanmaz tanklar;
bulunan üretim tesislerinde avantaj sağlayabilir.
Paslanmaz çelik aynı zamanda boru, pompa, vana ve proses ekipmanlarıyla bütünleşik üretim hatlarının oluşturulmasını kolaylaştırabilir.
Uygun alaşım sınıfının seçilmesi bu noktada kritik öneme sahiptir.
Tek bir tank malzemesi tüm gıda üretim prosesleri için en uygun seçenek oluşturmaz. Düşük veya kontrollü sıcaklıklarda çalışan, gıda ile temas için uygunluğu doğrulanmış bir depolama uygulamasında polietilen tank ekonomik ve pratik bir çözüm sağlayabilir.
Yüksek sıcaklık, yoğun temizlik, proses entegrasyonu veya daha agresif kimyasal koşullar bulunan üretimlerde uygun kalitedeki paslanmaz çelik tank daha güçlü bir seçenek olabilir.
Doğru karar için şu beş veri birlikte değerlendirilmelidir:
ürün türü + sıcaklık + kimyasal yapı + temizlik yöntemi + kullanım süresi
Bu bilgiler belirlendikten sonra tankın gıda ile temas uygunluğu, teknik çalışma sınırları ve tesisin hijyen gereksinimleri kontrol edilerek malzeme seçimi yapılmalıdır. Böylece tank yalnızca kapasite açısından yeterli olmakla kalmaz; üretim prosesinin güvenli ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesine de uyum sağlar.