Erzurum ve Kars gibi uzun süreli don olaylarının görülebildiği bölgelerde hayvan suluğu seçilirken yalnızca yalak gövdesinin malzemesine bakılmamalıdır. Su giriş borusunun donmaya karşı korunması, yalak içerisindeki suyun sıcaklığının korunması, şamandıra veya vana sisteminin çalışmaya devam etmesi, yeterli su debisi ve düzenli bakım birlikte değerlendirilmelidir.
“Donmaz suluk” olarak tanımlanan sistemlerin çalışma prensibi ürüne göre değişebilir. Bazı sistemler elektrikli ısıtıcı kullanırken bazıları iyi yalıtılmış gövde, yer altından gelen nispeten daha sıcak su ve düzenli su yenilenmesinden yararlanır. Çok düşük sıcaklıklarda sistemin gerçek çalışma koşulları üretici teknik değerleri üzerinden kontrol edilmelidir.
Hayvanlara su sağlayan ana su deposu da kış koşullarına uygun konumlandırılmalı; tank, borular, vanalar ve hidrofor sistemi birlikte korunmalıdır.
Donmaya dayanıklı suluklarda temel amaç suyun ve hareketli tesisat parçalarının donma noktasının altında uzun süre kalmasını önlemektir.
Bu amaçla birkaç farklı yöntem kullanılabilir:
NDSU, kış koşullarında su yalaklarının yalıtılması ve gerektiğinde ısıtılmasını; aşırı soğuk günlerde ise sistemin düzenli olarak kontrol edilmesini öneriyor. Sabit suluklarda elektrik, propan veya jeotermal enerji gibi ısı kaynakları kullanılabiliyor.
Soğuk bölgelerde suluk gövdesi kadar su besleme hattı da kritik öneme sahiptir.
Yalak içerisindeki su açık kalırken toprağın üstünden geçen veya yetersiz korunan borunun donması halinde sisteme yeni su ulaşamaz.
Su hattı planlanırken bölgenin don koşullarına göre uygun gömme derinliği ve yalıtım çözümü belirlenmelidir. Toprak üstünde kalan bağlantı, vana ve borular için ek koruma gerekebilir.
Teknik şartlara göre;
kullanılabilir. Elektrikli ısıtma kablosu kullanılacaksa sistem üreticinin talimatlarına ve elektrik güvenliği kurallarına uygun biçimde kurulmalıdır.
Suluk yalnızca suyu donmadan tutmakla görevli değildir. Hayvanların yoğun su içtiği anda yeterli miktarda suyu yeniden doldurabilmelidir.
Minnesota Üniversitesi, sığırların dakikada yaklaşık 3-5 galon, yani yaklaşık 11-19 litre su çekebildiğini belirtiyor. Bu nedenle besleme hattı, şamandıra vanası ve ana depo sisteminin sürünün talebini karşılayabilecek kapasitede olması gerekir.
Sıcaklık çok düşük olduğunda boru içerisindeki daralmalar, buzlanma veya vana mekanizmasının yavaşlaması debiyi azaltabilir.
Kurulum sırasında;
birlikte değerlendirilmelidir.
Yoğun rüzgar, suluk yüzeyinden ve gövdeden ısı kaybını artırabilir.
Bu nedenle açık arazide kullanılan yalakların hakim kış rüzgarına doğrudan maruz kalmayacağı bir noktada konumlandırılması avantaj sağlayabilir.
Nebraska Üniversitesi kış suluklarında donmayı azaltmak için rüzgâr kırıcıların kullanılmasını öneriyor. Yalıtımlı borular, ısıtıcılar ve sürekli su akışı da kullanılan diğer yöntemler arasında yer alıyor.
Rüzgar kırıcı planlanırken hayvanların yalak çevresindeki hareketi ve kar birikimi de hesaba katılmalıdır.
Kışın suluk çevresindeki zemin buzlanmaya yatkındır. Hayvanların yalaktan su içerken döktüğü su veya taşma sonucunda oluşan su, düşük sıcaklıklarda hızla donabilir. Bu durum kaygan zemin oluşturarak hayvanlar ve çalışanlar için risk yaratabilir.
Nebraska Üniversitesi suluk çevresindeki suyun iyi tahliye edilmesini ve buz birikiminin kontrol altında tutulmasını öneriyor.
Suluk alanında;
oluşturulmalıdır.
Suluk ile hayvan yemliği arasındaki yerleşim de sürünün rahat hareket edebileceği ve yoğunluğun tek noktada toplanmayacağı şekilde planlanabilir.
Erzurum ve Kars gibi sert kış koşullarında suluk seçerken şu özellikler birlikte değerlendirilmelidir:
“Donmaz” tanımı değerlendirilirken sistemin hangi minimum sıcaklığa, hangi hayvan kullanım yoğunluğuna ve hangi enerji koşullarına göre tasarlandığı mutlaka incelenmelidir.
Sert kış bölgelerinde en güvenilir çözüm, yalak + besleme borusu + vana sistemi + ana su deposu + enerji veya pasif donma koruması bileşenlerini tek bir sistem olarak planlamaktır. Böylece yalnızca yalak içerisindeki suyun açık kalması yerine sürünün gün boyunca kesintisiz, temiz ve yeterli miktarda suya erişmesi sağlanabilir.