Meyve bahçelerinde sulama suyunu depolamak için kullanılacak tank seçimi; bahçenin alanı, ağaç sayısı, yetiştirilen meyve türü, sulama yöntemi, günlük su ihtiyacı ve su kaynağının sürekliliğine göre yapılmalıdır. Bu nedenle tüm meyve bahçeleri için tek bir tank kapasitesi veya tek bir tank tipi önermek mümkün değildir.
Özellikle damla sulama kullanılan bahçelerde suyun kontrollü ve düzenli verilmesi önem taşır. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan meyve bahçelerinde sulama rehberinde de damla sulama yönteminin suyun düşük basınçla ve sık aralıklarla uygulanmasına imkan sağladığı, meyve ağaçlarında su kullanım verimliliğini artırabildiği belirtilmektedir.
Bu nedenle tank seçimi yapılırken öncelikle bahçenin günlük sulama ihtiyacı hesaplanmalı, ardından ihtiyaç duyulan yedekleme süresine uygun kapasite belirlenmelidir.
Sulama suyunun depolanması, su kaynağı ile sulama zamanı arasında bir tampon oluşturur. Özellikle suyun belirli saatlerde veya dönemlerde temin edilebildiği bahçelerde depolama sistemi, sulama programının daha düzenli yürütülmesine yardımcı olabilir.
Yağmur suyu, kuyu suyu, kaynak suyu veya başka bir su kaynağından temin edilen su uygun şartlarda depolanarak ihtiyaç duyulan zamanda sulama sistemine aktarılabilir. FAO da tarımsal su depolamanın yağış ve su arzındaki dönemsel değişkenliğe karşı suyun daha güvenilir şekilde kullanılmasına yardımcı olduğunu belirtmektedir.
Depo kapasitesi belirlenirken şu bilgiler birlikte değerlendirilmelidir:
Bir meyve bahçesi için gerekli tank kapasitesi yalnızca dönüm veya hektar üzerinden belirlenemez. Aynı büyüklükteki iki bahçenin su ihtiyacı; ağaç türü, dikim sıklığı, iklim, toprak özellikleri ve sulama yöntemine göre farklılaşabilir.
Pratik bir hesaplama için önce günlük sulama ihtiyacı belirlenir:
Örneğin bir bahçenin günlük sulama ihtiyacının 8.000 litre olduğu ve üç günlük su rezervi istenildiği varsayılırsa:
Bu durumda yaklaşık 24 m³ depolama hacmine ihtiyaç duyulur. Sistemin çalışma koşullarına göre emniyet payı ve kullanılabilir hacim de ayrıca değerlendirilmelidir.
Meyve bahçelerinde damla sulama, suyun doğrudan bitkinin kök bölgesine kontrollü şekilde verilmesini sağlayan yöntemlerden biridir. Bu sistemlerde depolama tankının çıkış kapasitesi, filtreleme sistemi, pompa ve sulama borularıyla uyumlu olması gerekir.
Damla sulama sistemlerinde suyun filtrelenmesi de önem taşır. Kum, tortu ve diğer partiküllerin damlatıcıları tıkamasını önlemek için su kaynağına ve sistem tasarımına uygun filtreleme ekipmanları kullanılabilir.
Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarında meyve bahçelerinde damla ve mikro yağmurlama gibi basınçlı sulama yöntemlerine yönelik uygulamalar yer almaktadır.
Bu nedenle tank seçimi yalnızca hacim üzerinden yapılmamalı, sulama sisteminin çalışma basıncı ve debisi de dikkate alınmalıdır.
Polietilen depo, farklı kapasite ve ölçülerde su depolama ihtiyacına yönelik seçenekler arasında değerlendirilebilir.
Polietilen tank seçerken kapasite, ürün ölçüleri, bağlantı noktaları, kullanım amacı ve kurulacağı alanın koşulları incelenmelidir. Açık alanda kullanılacak ürünlerde üreticinin güneş, sıcaklık ve montaj koşullarına ilişkin teknik bilgileri dikkate alınmalıdır.
Sulama suyu için kullanılacak tankın temizlenebilir olması ve suyun depolanma koşullarına uygun şekilde kapalı tutulabilmesi de önem taşır.
Meyve bahçelerinde polyester ve polietilen tanklar farklı projelerde değerlendirilebilir. Buradaki seçim; gerekli kapasite, tankın yerleştirileceği alan, taşıma ve montaj koşulları, bağlantı ihtiyacı ve kullanım senaryosuna göre yapılmalıdır.
Su deposu seçiminde öncelikle kullanılacak suyun amacı belirlenmelidir. Sulama suyu ile içme veya kullanma suyu için yapılacak depolama uygulamalarının teknik gereksinimleri aynı kapsamda değerlendirilmez.
Büyük hacimli bahçelerde tankın kurulacağı zeminin taşıma kapasitesi ve dolu tank ağırlığı da hesaplanmalıdır. 10.000 litre su yaklaşık 10 ton ağırlığa ulaşacağından, büyük tanklarda zemin hazırlığı önemli bir planlama unsurudur.
Kapasite belirlenirken önce günlük su ihtiyacı, ardından kaç günlük rezerv istendiği hesaplanmalıdır. Su kaynağı düzenli çalışıyorsa daha kısa süreli rezerv kapasitesi yeterli olabilir. Kaynakta dönemsel kesintiler yaşanıyorsa daha uzun süreli depolama planlanabilir.
Ayrıca yağışlardan yararlanılan sistemlerde yalnızca yıllık toplam yağışa bakmak yeterli olmaz. Yağışın yıl içerisindeki dağılımı ve kurak dönemlerin uzunluğu da dikkate alınmalıdır. Su depolama, yağışın bol olduğu dönemlerde suyu biriktirerek daha kuru dönemlerde kullanılabilir hale getiren bir yöntemdir.
Tank satın almadan önce şu soruların cevaplanması faydalı olur:
Bu bilgiler belirlendiğinde tank kapasitesi ve ürün tipi daha sağlıklı şekilde seçilebilir.