Yağmur suyu deposu dolduğunda sisteme gelen fazla suyun kontrollü şekilde uzaklaştırılması gerekir. Özellikle kısa sürede yüksek miktarda yağış alan bölgelerde taşma hattının kapasitesi, bağlantı borularının çapı, tahliye noktası ve çevredeki drenaj koşulları birlikte planlanmalıdır.
Bir yağmur suyu toplama sisteminde depo kapasitesine ulaşıldığında yağışın devam etmesi normal bir durumdur. Bu nedenle sistemin tasarımında taşma hattı ve güvenli tahliye güzergâhı mutlaka bulunmalıdır. Yağmur suyu hasadı rehberlerinde de toplama sistemi, oluklar, borular, filtreler, ilk yağış ayırma sistemi ve taşma bağlantılarının düzenli olarak kontrol edilmesi önerilmektedir.
Yağmur suyu deposu, kapasitesine ulaştığında çatıdan gelen su depolanmaya devam edemez. Yağış sürüyorsa fazla suyun sistemden uzaklaştırılması gerekir.
Taşmanın temel nedenleri arasında şunlar bulunabilir:
Depo dolduğunda suyun kontrollü şekilde taşma hattına yönlendirilmesi, sistemin güvenli çalışması açısından temel bir tasarım unsurudur.
Taşma hattının temel amacı, depo tamamen dolduğunda fazla suyu güvenli bir noktaya ulaştırmaktır. Bu hattın kapasitesi, depoya gelen yağmur suyu debisini karşılayabilecek şekilde belirlenmelidir.
Hesaplamada özellikle şu veriler dikkate alınır:
Örneğin geniş bir çatıdan gelen suyun küçük çaplı bir taşma borusuna aktarılması, yoğun yağış sırasında tahliye kapasitesinin yetersiz kalmasına yol açabilir. Bu nedenle taşma hattı yalnızca depo hacmine göre değil, sisteme gelebilecek maksimum su akışına göre değerlendirilmelidir.
Depodan taşan su, yapı ve çevre açısından güvenli bir noktaya yönlendirilmelidir. Tahliye güzergâhı belirlenirken zeminin eğimi, toprak yapısı, mevcut drenaj sistemi ve çevredeki yapılar dikkate alınmalıdır.
Uygun koşullarda fazla su;
aktarılabilir.
Tahliye suyunun bina temeline, depo tabanına veya zeminde su birikmesine neden olacak bir noktaya bırakılması uygun bir çözüm oluşturmaz. Bakanlığın yağmur suyu uygulamalarına ilişkin çalışmalarında da toplama ve depolama sistemlerinin taşkın riskini azaltacak şekilde planlanmasına dikkat çekilmektedir.
Yağmur suyu toplama sistemlerinde filtreler, çatıdan gelen yaprak, toprak, kum ve diğer partiküllerin depoya ulaşmasını azaltmak amacıyla kullanılabilir. Ancak filtrelerin kirlenmesi su akışını sınırlandırabilir.
Bu nedenle filtre, süzgeç ve taşma hattı düzenli olarak kontrol edilmelidir. Yağmur suyu hasadı rehberinde çatı toplama sistemi, oluklar, borular, filtreler, ilk yağış sistemi ve taşma bağlantılarının yağış sezonu öncesinde ve sonrasında kontrol edilmesi önerilmektedir.
Özellikle sonbahar aylarında yaprakların yoğun olduğu bölgelerde filtre bakımının düzenli yapılması önem taşır.
Yağmur suyunun depolama kapasitesini artırmak amacıyla birden fazla tank birlikte kullanılabilir. İlk depo dolduğunda fazla su, uygun bağlantı sistemi üzerinden ikinci depoya aktarılabilir.
Birden fazla su deposu kullanılan sistemlerde bağlantı borularının çapı, tankların kotları, dolum sırası ve son depodaki taşma hattı birlikte tasarlanmalıdır.
Birden fazla depo kullanılması, son tankın taşma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Sistem içerisindeki son depoda da güvenli bir tahliye güzergâhı bulunmalıdır.
Polyester depo kullanılan yağmur suyu sistemlerinde taşma bağlantısının depo kapasitesine ve projedeki su giriş debisine uygun şekilde oluşturulması gerekir.
Depo üzerinde yapılacak bağlantıların üretici teknik şartlarına uygun şekilde uygulanması önemlidir. Sonradan açılacak bağlantı noktaları, conta ve fitting detayları sızdırmazlık açısından kontrol edilmelidir.
Ayrıca depo çevresinde taşan suyun zemini aşındırmasını veya depo tabanının stabilitesini etkilemesini önleyecek drenaj düzenlemesi yapılmalıdır.
Depo yoğun yağış sırasında taşıyorsa öncelikle taşmanın hangi noktadan gerçekleştiği belirlenmelidir.
Su taşma borusundan kontrollü şekilde çıkıyorsa, sistemin normal çalışma senaryosu gerçekleşiyor olabilir. Bu durumda tahliye suyunun güvenli bir noktaya ulaştığı kontrol edilmelidir.
Su kapaktan, giriş bağlantısından veya depo çevresinden çıkıyorsa taşma hattının tıkanıklığı, kapasitesi, bağlantıları ve tahliye güzergâhı incelenmelidir.
Kontrol sırasında şu noktalar gözden geçirilebilir:
Yağmur suyu deposunun taşmasını tamamen engellemek yerine, depo dolduğunda fazla suyun güvenli şekilde tahliye edilmesini sağlamak doğru sistem yaklaşımıdır. Depo kapasitesi, çatı alanı ve yağış özellikleri birlikte değerlendirilerek uygun bir taşma hattı tasarlanmalıdır.
Taşma borusunun kapasitesi, filtrelerin temizliği, tahliye güzergâhının eğimi ve çıkış noktasının durumu düzenli olarak kontrol edilmelidir. Özellikle yoğun yağış alan bölgelerde sistemin yalnızca normal yağış koşullarına göre tasarlanması yerine kısa süreli yüksek yağış senaryoları da dikkate alınmalıdır.
Doğru planlanan bir yağmur suyu toplama sisteminde depo dolduğunda fazla su kontrollü bir güzergâhtan uzaklaştırılır. Böylece depo çevresinde su birikmesi, zemin erozyonu ve yapı temeline yönelen kontrolsüz su akışı gibi risklerin azaltılmasına yardımcı olunur.